Mọi người, và kể cả bạn trong đó, sống cuộc sống khép kín, sống trong thế giới riêng của mình. Không có một thế giới quanh bạn, có nhiều thế giới như có nhiều tâm trí. Từng tâm trí có thế giới riêng của nó và bị khép kín. Đôi khi bạn tới trong tiếp xúc với các thế giới khác, nhưng điều đó chỉ là trên ngoại vi. Trung tâm của các bạn vẫn còn tách rời, và họ liên tục sống trong bao nang riêng của họ.
Tâm trí là bức tường bao quanh bạn. Bạn bị bao kín trong nó như nhà tù. Nhưng tường là trong suốt. Nó là tường kính được làm ra chỉ từ các ý nghĩ, định kiến, lí thuyết, kinh sách; đó là lí do tại sao bạn không thể chạm vào nó, đó là lí do tại sao bạn thậm chí không nhận biết về nó. Nhưng bạn sống đằng sau nó, và bất kì cái gì bạn thấy và cảm đều không phải là sự kiện. Nó là diễn giải.
Bạn nhìn người đàn bà và bạn cảm thấy: Đẹp làm sao! Đây là diễn giải. Ai đó khác có thể không đồng ý với bạn. Và ai đó khác có thể tuyệt đối bất đồng với bạn. Bạn nghĩ cô ấy là mẫu hình của cái đẹp, và ai đó khác nghĩ rằng cô ấy chỉ là thô kệch, có thể chịu được, có vậy thôi. Và ai đó khác nghĩ rằng cô ấy là xấu hết sức, người xấu nhất mà anh ta đã từng thấy; cô ấy là ác mộng, không phải là mơ đẹp.
Họ đang nói về cái gì? Họ có nói về cùng người đàn bà không? Làm sao có thể có chuyện họ đang nói về cùng người đàn bà và họ khác nhau nhiều thế? Họ không nói về cùng người đàn bà đâu. Cùng người đàn bà là ảo tưởng. Họ đang nói về các cách diễn giải khác nhau. Người đàn bà này đang được dùng như màn ảnh, và họ đang phóng chiếu tâm trí riêng của họ lên cô ấy. Họ đang thấy bất kì cái gì họ muốn thấy. Họ đang thấy bất kì cái gì họ có năng lực thấy. Họ đang thấy bất kì cái gì họ được ước định thấy từ chính lúc bắt đầu. Đó là diễn giải, đó không phải là sự kiện.
Đó là lí do tại sao mĩ học trong nhiều thế kỉ đã từng cố định nghĩa đẹp là gì. Họ vẫn chưa có khả năng định nghĩa; họ sẽ không bao giờ có khả năng định nghĩa nó vì đẹp không phải là sự kiện. Nó không thuộc về thế giới của thực tại, nó là diễn giải – và xấu thì cũng vậy.
Và cùng điều này là đúng với mọi nhị nguyên, vì thực tại là một. Thực tại không phải là hai. Nó không xấu không đẹp; nó đơn giản có đó mà không có bất kì đẹp nào và không có bất kì xấu nào. Không có vấn đề về bất kì so sánh nào vì không cái gì khác tồn tại bên cạnh nó. Nó là thực tại duy nhất. Không có thực tại khác, cho nên làm sao bạn có thể so sánh cái gì là đẹp và cái gì là xấu, và cái gì là tốt và cái gì là xấu, và cái gì là thiêng liêng và cái gì là sai trái? Không, duy nhất một tồn tại. Mọi phân chia là của tâm trí.
Bạn nói ai đó là tốt, ai đó khác là xấu. Bạn nghĩ ai đó là thánh nhân và bạn nghĩ ai đó khác là tội nhân. Mọi phóng chiếu, mọi diễn giải. Đó là lí do tại sao người Do Thái đã nghĩ Jesus là kẻ tội phạm. Còn người Ki tô giáo nghĩ ông ấy là đứa con duy nhất của Thượng đế, người vĩ đại nhất đã từng bước đi trên trái đất. Và người Do Thái – họ nghĩ ông ấy là kẻ xấu nhất, hiện thân của tội lỗi.
Khi họ đóng đinh Jesus, họ đã không đóng đinh một mình ông ấy. Ở cả hai bên ông ấy đều là những kẻ tội phạm; ba người bị đóng đinh cùng nhau. Ông ấy đã bị đóng đinh như kẻ tội phạm. Không chỉ thế, mọi năm phó vương của đất nước, phó vương La Mã, có quyền tha thứ cho một người, phóng thích người đó khỏi hình phạt tử hình. Bốn người đã bị đóng đinh – Jesus và ba người khác. Ba người kia đều là kẻ giết người, và khi phó vương hỏi những người Do Thái, “Ta có thể phóng thích một người” – và ông ta đã nghĩ về Jesus vì với ông ta điều đó có vẻ dường như Jesus là hồn nhiên, như trẻ con. Điều đơn giản là bất công khi giết người này.
Phó vương không phải là người Do Thái, quan điểm của ông ấy là khác; ông ấy đã có thể không phóng chiếu cùng ý tưởng như người Do Thái đã phóng chiếu lên Jesus. Ông ấy có thể đã không thấy cái xấu, cái ác. Ông ấy nói với Jesus và thấy ông này là người đơn giản. Có thể quá bạo dạn, có thể quá bạo dạn vì sự hồn nhiên của anh ta; anh ta có thể đã nói các thứ theo cách biểu dụ, nhưng anh ta không bao giờ ngụ ý điều đó. Ông ấy đã muốn – sâu trong lòng mình là ý tưởng rằng người Do Thái chắc sẽ yêu cầu Jesus được tha.
Nhưng không, người Do Thái chắc sẽ không hỏi xin cho Jesus. Họ đã quyết định hỏi xin cho một tội phạm, kẻ giết người. Barabbas là tên anh ta. Họ đã quyết định rằng anh ta phải được tự do nhưng Jesus phải bị giết. Jesus đã chết như kẻ tội phạm. Cái gì đã xảy ra? Tại sao quan điểm về Jesus lại mâu thuẫn thế, đối lập theo đường kính thế?
Không phải Jesus là vấn đề, vấn đề là của tâm trí diễn giải. Bạn gọi ai đó là tốt và bạn gọi ai đó là xấu, nhưng bạn đã bao giờ nghĩ – tốt là gì? Bạn có thể định nghĩa nó được không? Bất kì người nào đã bao giờ có khả năng định nghĩa nó không?
Một trong những nhà logic vĩ đại nhất của thế kỉ này, G.E. Moore, đã viết một cuốn sách. Tên của cuốn sách này là Principia Ethica – một trong những cuốn sách hiếm hoi, xuyên thấu thế, logic thế – và ông ấy bắt đầu bằng việc hỏi “Tốt là gì?” Và một người với tầm cỡ của G.E. Moore hiếm khi được sinh ra. Bạn không thể tìm thấy bất kì người nào khác trong thế kỉ này, người có phẩm chất xuyên thấu sắc bén thế của tâm trí.
Ông ấy bắt đầu bằng việc hỏi: Tốt là gì? Và ông ấy kết thúc cuốn sách bằng việc nói rằng tốt là không thể định nghĩa được. Ông ấy làm việc cần mẫn qua suốt cuốn sách, ông ấy vòng đi vòng lại, thử nhiều cách để xuyên thấu vào huyền của tốt, và thất bại. Và đây là kết luận: bạn đào cả trái núi và thậm chí một con chuột cũng không được tìm thấy; tốt là không thể được định nghĩa.
Nhưng điều đó đã được biết tới mãi mãi – rằng tốt là không thể được định nghĩa. Câu hỏi là, Tại sao tốt lại không thể được định nghĩa? Tại sao đẹp là không thể được định nghĩa? Nó là không thể được định nghĩa vì nó không tồn tại như sự kiện trên thế giới, nó là diễn giải. Điều đó phụ thuộc vào tâm trí. Điều đó giống như thích và không thích.
Ai đó nói, “Tôi thích đoá hoa này,” và bạn có thể nói bạn không thích nó. Không có cãi vã về điều đó; chúng ta biết rằng các cái thích là khác nhau. Đẹp cũng giống như thích và không thích và tốt cũng giống như thích và không thích. Chúng không phải là sự kiện tính trên thế giới. Bạn mang ý tưởng riêng của bạn vào sự kiện, và giữa ý tưởng của bạn và sự kiện một khái niệm được sinh ra: bạn nói nó là đẹp. Nó khớp ý tưởng của bạn về cái đẹp.
Nhưng ý tưởng của bạn không có tính phổ quát, nó có tính cá thể với bạn. Đó là lí do tại sao người Sufi nhấn mạnh rằng mọi việc biết đều có tính cá thể. Không việc biết nào có tính vô nhân. Họ nhấn mạnh rằng mọi việc biết là thiên vị, không việc biết nào là không thiên vị, không thể thế được. Duy nhất người như Phật, Jesus, Mohammed, là không thiên vị – nhưng thế thì ông ấy không có việc biết. Ông ấy không có tâm trí để diễn giải. Ông ấy nhìn vào thực tại, ông ấy đơn giản nhìn! Ông ấy không mang bất kì ý tưởng nào vào thực tại. Ông ấy thụ động. Tâm trí ông ấy không phải là hoạt động. Ông ấy tỉnh táo, nhưng chỉ cảm nhận; ông ấy không phóng chiếu.
Đó là khác biệt giữa tâm trí vị phật và tâm trí bình thường. Tâm trí bình thường là tác nhân hoạt động. Nó không giống như gương. Nó không chỉ cho hiện ra bất kì cái gì là hoàn cảnh; không, nó xuyên thấu một cách tích cực. Nó mang ý tưởng riêng của nó tới thực tại. Nó tô mầu thực tại, nó cho hình dạng. Nó cho hình thể cho thực tại, cái không có đó, cái đã được mang tới bởi bản thân tâm trí.
Hoa có đó; tâm trí nói, “Đẹp.” Duy nhất hoa có đó – không cái gì đẹp, không cái gì xấu. Núi có đó. Không cái gì đẹp, không cái gì xấu; Chúng đơn giản có đó. Sự tồn tại đơn giản hiện hữu. Nó không bị phân chia. Tâm trí mang tri thức của nó vào, phân chia nó, và thế rồi bạn cứ tiếp tục thế mãi, và bạn không bao giờ trở nên nhận biết rằng bức tường tinh vi bao quanh bạn. Vì bức tường đó bạn không có khả năng xuyên thấu vào thực tại. Người ta phải trở nên thụ động. Nhớ: tỉnh táo, nhưng thụ động – đó là định nghĩa của tôi về thiền. Tỉnh táo nhưng thụ động.
Mới hôm nọ ai đó đã gửi cho tôi một chuyện tranh nhỏ. Tôi thích nó. Hai người đang đứng – có thể là hàng xóm, bạn bè – và người này nói với người kia, “Tôi nghe nói rằng con trai anh đã bắt đầu thiền.”
Người kia nói, “Vâng, nó đã bắt đầu thiền. Và tôi nghĩ điều đó là tốt hơn nhiểu so với chỉ ngồi và không làm gì.”
Nhưng đó là nghĩa của thiền! – chỉ ngồi và không làm gì. Nếu bạn làm, nó không là thiền.
Tỉnh táo, và thụ động. Zenerin nói: Ngồi yên, không làm gì, xuân tới, và cỏ tự nó mọc lên. Không cái gì phải được làm, vì một khi bạn làm, bạn có đó. Một khi bạn làm cái gì đó bạn đã làm thay đổi thực tại; nó đã không còn là như cũ nữa. Không làm gì. Chỉ quan sát. Là thụ động nhưng tỉnh táo. Nhận biết, không làm, ngồi yên… đột nhiên thực tại có đó. Tâm trí rơi rụng đi. Khi tâm trí không có, thế thì bạn biết cái thực là gì. Tâm trí sẽ không cho phép bạn biết thực tại, vì tâm trí liên tục tạo ra ảo giác riêng của nó.
Có lần tôi đã làm việc như thầy giáo trong đại học, ở một góc xa của Ấn Độ. Tôi đã sống trong khu cử nhân và dùng chung phòng với một đồng nghiệp, một người rất hiền lành, tốt bụng, đơn giản. Nhưng thế rồi đến lễ hội Holi, và anh ta dùng thuốc bhang nào đó, thuốc ảo giác – và anh ta đã không bao giờ dùng nó trước đây. Cho nên anh ta đã hoàn toàn mất trí. Anh ta được thấy trên phố trần truồng. Anh ta bị bắt, và cả đêm anh ta phải ở trong đồn cảnh sát. Điều đó đã làm rối loạn hồn đáng thương đó, và điều đó quấy rối anh ta nhiều thế, anh ta trở nên hoang tưởng.
Anh ta quay về – tôi phải đi và tìm anh ta, nơi anh ta ở. Tôi thấy anh ta trong đồn cảnh sát; tôi thuyết phục sĩ quan cảnh sát rằng anh ta là người đơn giản, chỉ là nạn nhân của một số bạn bè, và anh ta chưa bao giờ dùng bhang trước đây, cho nên nó đã ảnh hưởng tới anh ta quá nhiều. Tôi đã mang anh ta trở lại. Nhưng từ ngày đó anh ta trở nên sợ, sợ tới mức một xe đi qua và anh ta nhảy lên giường của tôi và anh ta nói, “Cảnh sát đang tới!” Vào ban đêm, ai đó sẽ gõ cửa nhà ai đó khác, và anh ta lập tức trốn dưới gầm giường của tôi: “Cảnh sát đang tới!” Anh ta trở nên sợ tới mức anh ta không thể nào đi và dạy, vì ở bất kì chỗ nào bạn có thể bắt gặp cảnh sát.
Hai mươi bốn giờ một ngày tôi đã quan sát anh ta, vì anh ta chỉ là trường hợp thổi phồng của nhân loại bình thường. Và khi một trường hợp được thổi phồng bạn có thể quan sát dễ dàng hơn. Anh ta bắt đầu tạo ra hoang tưởng về ác mộng riêng của mình, rằng chính phủ đã mưu đồ chống lại anh ta. Một thầy giáo bình thường ở đại học, tại sao chính phủ phải bận tâm? Có nhiều thứ khác để bận tâm tới.
Một người thật thà chất phác, nhưng giờ anh ta đã tạo ra tưởng tượng riêng của anh ta – anh ta càng phóng đại mọi chuyện, và càng phóng đại thì anh ta càng lún sâu vào đó – rằng cả thế giới đang chống lại anh ta, mọi người đều đang theo dõi anh ta, và họ chỉ đang cố gắng tìm cơ hội để bắt anh ta và tống anh ta vào tù. Anh ta đã dừng việc đi ra ngoài phòng. Ngay cả nếu tôi quay về đầu tiên anh ta chắc sẽ nhìn ra từ cửa sổ, để chắc rằng đó chính là tôi chứ không phải ai đó khác cố lừa dối: có thể cảnh sát đã tới, hay ai đó khác – kẻ thù. Khi tôi về, nhiều phút trôi qua, thậm chí đôi khi cả nửa giờ, thế rồi anh ta sẽ mở cửa, khi anh ta được tuyệt đối thuyết phục rằng đó là tôi chứ không phải bất kì ai khác.
Thế rồi điều đó trở thành quá thể vì tôi cũng không thể ngủ hay nghỉ – cả đêm, cả ngày! Ngay cả chỉ một làn gió nhẹ thổi qua cửa và gõ vào cửa anh ta sẽ nhảy lên và trốn vào trong tủ. Cho nên tôi phải làm cái gì đó.
Tôi đi tới đồn cảnh sát, tôi thuyết phục những người này: “Các ông đã làm điều này. Giờ giúp tôi – vì anh ta nói rằng cảnh sát đã làm tài liệu nào đó chống lại anh ta. Cho nên xin các ông tối nay tới, mang theo hồ sơ tài liệu, chỉ là tài liệu giả, vì không có tài liệu nào chống lại anh ta hay bất kì cái gì, anh ta đã không bao giờ làm bất kì cái gì khác hơn là việc dùng thuốc bhang một lần. Cho nên các ông mang một hồ sơ giả, có tên anh ta được viết trong nó, với nhiều giấy tờ bên trong – bất kì giấy tờ nào cũng được, và các ông đánh anh ta thật đau. Một cú sốc là được cần, bằng không anh ta sẽ không ra khỏi vùng rào lại của mình, và anh ta đang co lại, co lại vào bên trong. Cho nên các ông đánh anh ta thật đau, đừng lo nghĩ. Đánh anh ta mạnh vào. Và mang xích tới, xích anh ta lại, thế rồi tôi sẽ thuyết phục các ông, và tôi sẽ hối lộ các ông ngay trước anh ta, cho nên anh ta được thoả mãn rằng bây giờ vụ này được đóng lại, và các ông đốt các hồ sơ này ngay trước mắt anh ta.”
Điều đó được thu xếp – màn diễn giả. Và nó có tác dụng. Anh ta bị đánh đau, bị đánh thực. Nhưng khi họ đang đánh anh ta, anh ta nhìn tôi và nói, “Trông đấy. Điều đó đang xảy ra như tôi đã nói, và không ai nghe tôi!” Anh ta cũng cảm thấy thoả mãn sâu sắc trong điều đó, rằng chung cuộc anh ta đã được chứng minh là đúng. Khi họ đeo xích vào anh ta, anh ta nháy mắt với tôi, và anh ta nói, “Nhìn hồ sơ kia: tên tôi.” Nhưng anh ta bị choáng. Thế rồi tôi hối lộ cảnh sát, hồ sơ bị đốt và câu chuyện được đóng lại.
Trong khi quan sát anh ta trong một tháng liên tục tôi trở nên nhận biết rằng anh ta không khác biệt với người thường theo bất kì cách nào. Không khác biệt về chất, chỉ khác biệt về lượng, mức độ. Anh ta có thể ở bậc thang cao nhất của chiếc thang, bạn có thể chỉ ở giữa, và ai đó có thể chỉ ở chỗ bắt đầu; nhưng khác biệt là về mức độ, không về chất. Bất kì ai có tâm trí đều là điên theo cách này cách khác. Tâm trí là điên. Nhưng bạn có thể là điên, và bạn có thể không biết điều đó, vì mọi người khác cũng là điên với cùng mức độ. Các bạn khớp với nhau; không có vấn đề gì.
Có một chuyện cổ Sufi: Chuyện xảy ra là một mụ phù thuỷ tới thị trấn thủ phủ. Mụ ném cái gì đó vào giếng, tụng mật chú, và nói, “Bất kì ai uống nước từ giếng này sẽ phát điên.” Thủ phủ chỉ có hai giếng: một giếng cho dân thường, giếng kia là dành cho cung điện của vua và thừa tướng.
Tất nhiên, mọi người phải uống nước, vẫn biết rõ rằng họ sẽ phát điên. Nhưng không có cách khác – đó là chiếc giếng duy nhất. Họ không được phép đi tới cung điện để lấy nước từ đó.
Thế là đến tối, khi mặt trời lặn, toàn thể thị trấn trở nên điên. Nhưng không ai nhận biết, vì khi mọi người đều phát điên, làm sao bạn có thể nhận biết về điều đó? Như người hippies nói, mọi người đang làm việc riêng của mình. Mọi người nhảy múa trần truồng, kêu, la; đàn bà chạy trần truồng trên phố. Mọi người đang làm đủ mọi loại yoga… ai đó đứng trên đầu, ai đó làm các tư thế asanas khác – toàn thể thị trấn ở trong ác mộng. Nhiều hân hoan diễn ra. Mọi người mở hội và nhảy nhót và kêu la – toàn thể thị trấn thức tỉnh!
Chỉ nhà vua và thừa tướng là buồn, rất buồn: “Làm gì đây? Cả thị trấn đã phát điên, và những người nghèo, họ thậm chí không nhận biết về điều đó vì khi mọi người đều điên, làm sao phán xét được?” Thực ra, thừa tướng và nhà vua đã trở nên nghi ngờ về sự lành mạnh riêng của họ. Có thể tính điên đã xảy ra cho họ, vì cả thị trấn dường như vô nhận biết một cách phúc lạc. Hàng nghìn người, và họ tất cả đã phát điên, và không ai nghĩ rằng bất kì ai là điên.
Trong thị trấn đó tất nhiên nhà vua và thừa tướng trở nên hoài nghi về bản thân họ: có thể tính điên đã xảy ra cho họ! Và đến nửa đêm đã có phiền phức lớn, vì cả thị trấn đã tụ tập và thị trấn cũng trở nên nhận biết rằng cái gì đó đã đi sai với nhà vua và thừa tướng. Tin đồn lan rộng rằng nhà vua và thừa tướng đã phát điên. Và tất nhiên mọi người đều đồng ý.
Họ vây quanh cung điện. Lính gác điên, cảnh sát điên, quân đội điên, cho nên không có bảo vệ, và họ bắt đầu đòi hỏi, “Hoặc các ông trở lại ý thức, bằng không chúng tôi sẽ truất phế các ông.”
Nhà vua nói, “Làm gì đây?”
Thừa tướng nói, “Bệ hạ nói với họ đi, và thần sẽ chạy đi lấy chút nước từ giếng, vì giờ không có cách nào khác. Trong thủ phủ điên này, nếu chúng ta muốn sống sót cho dù chỉ một phút chúng ta phải là điên.”
Ông ta lấy chút nước từ giếng của thị trấn. Cả hai cùng uống, cả hai bắt đầu nhảy múa, họ vứt bỏ quần áo – và toàn thể thị trấn sung sướng rằng vua và thừa tướng đã trở lại ý thức của họ, họ đã giành lại sự lành mạnh của họ.
Toàn thể nhân loại bình thường là điên vì tâm trí là điên, và bất kì cái gì bạn thấy qua tâm trí điên chỉ là diễn giải riêng của bạn về thực tại. Nó không tồn tại ở bất kì chỗ nào khác hơn bên trong tâm trí bạn. Nó là ý tưởng.
Người điên sống bị đóng trong tâm trí anh ta. Bạn cũng bị đóng. Có thể không bị đóng thế, nhưng vẫn là bị đóng. Có thể đây đó, có vài lỗ hổng và đôi khi chút ít ánh sáng lọt vào. Nhưng bạn chỉ giống như toàn thể đám đông, cho nên bạn không có bất kì so sánh nào.
Các nhà khoa học nói rằng nếu đột nhiên Thượng đế quyết định thu mọi thứ thành một phần mười kích cỡ của nó, không ai sẽ trở nên nhận biết về điều đó. Nếu bạn bị thu lại – bạn có thể cao mét tám, và bạn bị thu lại thành không chấm mười tám mét, nhưng mọi thứ cũng được thu lại theo cùng tỉ lệ. Cây đã cao mười tám mét bị thu lại thành mét tám, và núi đã cao một nghìn tám trăm mét bị thu lại thành một trăm tám mươi mét. Nếu mọi thứ bị thu lại theo cùng tỉ lệ – bạn trở thành không chấm mười tám mét và mọi thứ giảm xuống theo cùng tỉ lệ – không ai sẽ bao giờ trở nên nhận biết rằng bất kì cái gì đã xảy ra. Làm sao bạn có thể trở nên nhận biết được? Ngay cả sân nhà bạn cũng sẽ bị thu lại. Không ai sẽ bao giờ trở nên nhận biết.
Bạn trở nên nhận biết chỉ khi bạn không phù hợp; bằng không thì bạn không nhận biết. Và điều ngược lại cũng đúng: khi bạn trở nên nhận biết, bạn thành không phù hợp. Bạn càng trở nên nhận biết, bạn sẽ càng ít phù hợp hơn với nhân loại bình thường. Một Jesus là người ngoài; ông ấy trở thành người lạ với bạn. Ông ấy phù hợp với sự tồn tại một cách hoàn hảo, nhưng với thế giới điên này ông ấy không phù hợp chút nào. Ngược lại, bạn nghĩ rằng ông ấy điên. Một Socrates, một Jesus, một Phật bị coi là điên; cái gì đó bất thường đã xảy ra cho họ. Bạn sống trong sự bất thường tới mức người bình thường, mạnh khoẻ sẽ có vẻ bất thường với bạn.
Người Sufi nói tâm trí là bệnh.Và tất cả những người đã biết đều đồng ý với họ. Và thủ đoạn này là tới mức bất kì cái gì tâm trí nghĩ, nó bao giờ cũng tìm thấy ở đó… vì đầu tiên bạn để cái gì đó vào thực tại và thế rồi bạn đọc nó. Bằng tay phải bạn để nó, bằng tay trái bạn đọc nó và bạn nghĩ bạn đang đọc thực tại.
Tôi đang nói với bạn. Nhưng bạn không nghe tôi, nghe điều tôi đang nói. Bạn không thể nghe được; không có khả năng nào. Bạn có thể nghe cả nghìn lẻ một thứ. Bạn sẽ nghe một cách khác nhau từ lẫn nhau. Diễn giải của bạn sẽ là của bạn, diễn giải của bạn của bạn sẽ là của anh ấy. Và nếu sau việc nói này bạn thu thập mọi thứ và quyết định điều bạn đã nghe, bạn sẽ ngạc nhiên: mọi người đã nghe điều khác, câu chuyện khác, vì tâm trí có đó liên tục thêm vào, xoá đi, diễn giải, triết lí hoá….
Bạn không đơn giản nghe tôi. Bạn chủ động. Và nếu bạn chủ động, bạn sẽ bỏ lỡ tôi. Và tâm trí chủ động là rào chắn cho việc hiểu bất kì cái gì. Tâm trí thụ động là được cần. Tâm trí trống rỗng là được cần, trống rỗng mọi ý nghĩ. Bạn trở thành giống chiếc gương. Bạn đơn giản nghe. Bạn không cố nghĩ về nó vì nếu bạn nghĩ về nó, bạn bỏ lỡ. Bạn đã đi lạc lối, bạn đã đi xa xôi.
Đơn giản nghe thôi! Nghe tôi dường như bạn đang nghe nhạc. Nghe tôi dường như bạn đang nghe chim, hay nghe sông. Đơn giản nghe một cách thụ động. Nghe một cách thụ động là trở thành người học. Nghe một cách thụ động là học. Không có cách học khác.
Đây là một trong những điều nền tảng nhất để được hiểu. Bằng không bạn có thể đọc Gita và Koran, và bạn sẽ không đọc Gita và Koran chút nào, bạn sẽ đọc bản thân bạn. Qua Koran bạn sẽ đọc tâm trí riêng của bạn. Bạn đi vào cái vòng luẩn quẩn, và tường bao quanh bạn – nhưng nó là rất tinh vi và bạn không thể thấy được nó và bạn không thể cảm được nó. Một khi bạn hiểu rằng tâm trí là tường, bạn bắt đầu bỏ nó.
Đôi khi ở cùng với cây và không nói bất kì cái gì, không nói thành lời, chỉ hiện hữu. Ngồi dưới cây. Nhiều hoa đã tới với nó. Nhưng không nói thành lời. Chỉ nhìn hoa, nhìn cây, chạm cây, ôm cây, hôn cây; nhưng không nói thành lời! Làm bất kì cái gì bạn muốn, đơn giản không nói thành lời. Không mang tâm trí vào. Cho phép cây và thực tại của bạn ở cùng nhau. Không có tâm trí ở giữa. Bỏ tâm trí. Có quan hệ trực tiếp và tức khắc với cây. Có quan hệ trực tiếp và tức khắc với trời. Có quan hệ tức khắc và trực tiếp với tôi… hay với người yêu hay bạn của bạn.
Nhớ duy nhất một điều: khoảnh khắc bạn mang tâm trí vào, bạn mang chứng điên vào. Khoảnh khắc bạn mang tâm trí vào, bạn mang vào yếu tố bóp méo, yếu tố gây thất bại.
Bạn có thể là vô trí không? Đó là khả năng duy nhất để biết thực tại.
Từ “Y như vậy”, Ch.5 Trò chơi tâm trí
