Osho ơi, thầy có thể làm sáng tỏ lẫn lộn này trong tôi không? Hôm nọ trong bài nói thầy đã nói về các cách thức và con đường khác nhau tới Thượng đế. Người Ki tô giáo cảm thấy Thượng đế của họ là con đường duy nhất, người Hồi giáo cảm thấy Thượng đế của họ là con đường duy nhất, vân vân. Giờ tất cả chúng tôi ở đây, toàn thể những người đi theo thầy – chúng tôi nữa chẳng phải đều tin rằng Thượng đế của thầy là hấp dẫn nhất và do đó là con đường duy nhất đó sao? Thế thì khác biệt là gì? Vì một lí do nào đó tôi không thể hiểu rõ được nó và vậy mà tôi chắc chắn có khác biệt.
Thượng đế không phải là mục đích, do đó không thể có con đường tới Thượng đế. Mọi con đường đều là sai. Thượng đế là ngay bây giờ, chính khoảnh khắc này. Thượng đế bao giờ cũng trong hiện tại, ở đây và bây giờ, và bao giờ cũng ở đây và bây giờ. Không thể có con đường tới Thượng đế.
Chính ý tưởng về con đường là sai lầm. Con đường ngụ ý bạn đã trì hoãn; con đường dẫn tới ngày mai, và ngày mai không bao giờ tới. Con đường ngụ ý bạn đã phóng chiếu vào tương lai: Thượng đế ở đâu đó và bạn phải du hành. Thế thì tôn giáo trở thành cuộc hành trình. Và tôn giáo không phải là cuộc hành trình, nó đã là hoàn cảnh rồi.
Với bạn Thượng đế phải không xảy ra. Nhưng Thượng đế đã xảy ra vì bạn sống động. Sự sống là gì? Ai đang thở trong bạn và ai là ý thức trong bạn? Thượng đế là không được biết tới, Thượng đế là người biết. Thượng đế không là đối thể mà bạn phải thấy, Thượng đế là người thấy trong bạn. Đây là điều nền tảng nhất mà tôi muốn bạn nhớ.
Điều tôi đang dạy ở đây không phải là con đường, nó là hiện tượng khác toàn bộ. Do đó tôi không tạo ra tôn giáo, tôi không tạo ra giáo phái – tôi đơn giản đánh thức bạn tới thực tại của Thượng đế. Ngay cả khi bạn ngủ, Thượng đế vẫn ở bên trong và bên ngoài; ngay cả trong giấc ngủ bạn vẫn trong Thượng đế.
Điều đó giống như một người ngủ và lúc đó là mùa xuân và hoa đang nở tưng bừng và mọi chim đang hót và cây thì xanh, mở hội – nhưng con người đang ngủ. Anh ta vô nhận biết về mùa xuân, anh ta vô nhận biết về hoa, về tiếng hót của chim; anh ta vô nhận biết về mọi thứ đang xảy ra. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng nó không xảy ra. Anh ta có thể vô nhận biết, anh ta có thể ngủ, nhưng mùa xuân đã tới, nó ở đó. Bất kì khoảnh khắc nào người này có thể mở mắt ra; bất kì tình huống nào có thể giúp cho anh ta thức dậy. Và đột nhiên anh ta sẽ ngạc nhiên rằng không cần đi bất kì đâu – mọi thứ đã ở đây.
Đó là cách nó xảy ra khi một người thực sự thức dậy – không phải là người ta phải du hành đi đâu đó. Mọi việc du hành đều là mơ, mọi cuộc hành hương đều là mơ, ham muốn. Và cái gọi là tôn giáo của bạn đã làm Thượng đế thành mục đích, và tâm trí bạn được thoả mãn hoàn hảo với điều đó vì tâm trí chỉ có thể tồn tại nếu có mục đích. Tâm trí cần căng thẳng, tâm trí cần cách để vẫn còn căng thẳng. Nếu có mục đích thế thì tâm trí có thể vẫn còn ham muốn – chưa được hoàn thành, bị thất vọng, cứ hi vọng một ngày nào đó có được nó.
Đây là cách tâm trí có thể nuôi dưỡng bản thân nó, và nó có thể mơ về niềm vui của việc tìm ra Thượng đế và những cái đẹp và phúc lành. Nó có thể tạo ra thiên đường trong tưởng tượng – và mọi điều này đơn giản là mơ của tâm trí. Khoảnh khắc bạn nghĩ về tương lai, bạn đã trượt ra khỏi thực tại và rơi vào trong rãnh mơ. Nỗ lực của tôi ở đây là mang bạn ra khỏi ngủ và mơ của bạn.
Zareen, tôi không dạy con đường, cho nên bạn không thể tuyên bố rằng con đường của tôi là đường tốt nhất – nó không phải là đường chút nào. Bạn không thể nói rằng đây là con đường duy nhất, vì tôi đang nói không có đường chút nào. Tôi đơn giản cố làm cho bạn tỉnh táo với điều đã có đó rồi. Nó đang đập trong tim bạn, đó là Thượng đế đang đập trong tim bạn. Nó dao động trong con người bạn; mọi thớ thịt của thân thể bạn, của con người bạn, đang sống động. Sự sống động đó là Thượng đế.
Thượng đế không phải là một cá thể nhưng chỉ là sự hiện diện. Cảm thấy nó bây giờ đi! Nếu bạn thậm chí có thể cảm thấy nó, bạn chỉ có thể cảm thấy nó bây giờ – bây giờ hay không bao giờ. Do đó tôi không cho tâm trí bạn bất kì cơ hội nào. Bạn muốn tôi nói điều gì đó về cách tìm ra Thượng đế, nơi tìm ra Thượng đế, nơi đi tới. Bạn sẽ hoàn toàn sung sướng nếu tôi cho bạn con đường, mục đích, mục tiêu xa xa, xa xăm; bạn sẽ cực kì sung sướng. Tại sao? Vì mục đích giúp bạn vẫn còn như cũ như bạn vẫn vậy, mục đích giúp bạn vẫn còn ngủ và mơ. Nó trở thành mơ mới, ham muốn mới, tham vọng mới: Làm sao đạt tới Thượng đế? Nó trở thành hành trình bản ngã mới.
Tôi đang đập tan các bản ngã của các bạn, vì các bản ngã của bạn là một loại vỏ bao quanh bạn và giữ cho bạn quên lãng thực tại. Nó giữ bạn bị bao bọc bên trong bản thân bạn, không cho phép bạn mở mắt ra và nhìn điều đang xảy ra.
Thượng đế là toàn bộ sự tồn tại này đang xảy ra. Tĩnh lặng và biết đi. Không có đâu mà đi, không có gì để đạt tới, không tham vọng nào phải được hoàn thành. Thượng đế đã quyết định ở bên trong bạn; đó là lí do tại sao bạn sống động.
Cho nên, Zareen này, đừng bị lẫn lộn không cần thiết. Tôi không đưa ra con đường trong việc ganh đua với người Mô ha mét giáo và người Ki tô giáo người Hindu và người Parsi. Điều tôi đang nói chẳng liên quan gì tới Hindu giáo, Jaina giáo, Phật giáo. Điều tôi đang nói đơn giản là một phát biểu, phát biểu trần trụi, về sự kiện rằng bạn là Thượng đế! đã là rồi, như bạn vậy. Không cái gì phải được thay đổi chút nào. Duy nhất một điều phải xảy ra và điều đó không là thay đổi thực sự mà chỉ là phía bên kia của bạn. Phía này là ngủ, phía kia là thức. Phía này của bạn, một mặt của đồng tiền của bạn, là ngủ, tối, phần đêm; phía kia là phần ngày. Chỉ thức dậy… và bạn sẽ ngạc nhiên rằng không có nhu cầu ham muốn bất kì cái gì. Thượng đế đã trao nó cho bạn. Ngài đã trao bản thân ngài: ngài sống trong bạn, ngài cư ngụ trong bạn. Nếu tôi có thể giúp bạn nhớ điều này, đó là tất cả.
Zareen, đó là lí do tại sao bạn cảm thấy sự khác biệt nhưng bạn không thể hiểu rõ nó. Đây là khác biệt. Mọi tôn giáo đều là các con đường; mọi tôn giáo là những chiều hướng mới cho bản ngã, những phóng chiếu mới, ham muốn mới, và đôi khi là nguy hiểm hơn nhiều so với ham muốn bình thường. Một người ham muốn tiền thì không trong đống lộn xộn thế như người ham muốn Thượng đế, vì tiền có thể được tìm ra bởi việc ham muốn; tiền chỉ có thể được tìm ra bởi việc ham muốn, còn Thượng đế không bao giờ có thể được tìm ra bởi việc ham muốn. Thượng đế chỉ có thể được tìm ra bởi vô ham muốn.
Người khổ sở thế, người khổ nhất là người ham muốn Thượng đế. Người tham về tiền không trong đống lộn xộn lớn như vậy; người đó là mạnh khoẻ hơn nhiều – vì tiền có thể được tìm ra chỉ nếu bạn ham muốn và làm việc chăm chỉ cho nó, cạnh tranh, tranh đấu. Nếu bạn ham muốn quyền lực chính trị, thế thì phải điên để theo đuổi nó; đó là cách duy nhất để đạt tới nó. Nó sẽ không tới nếu bạn cứ ngồi trong phòng của bạn chờ đợi nó; nó sẽ không bao giờ gõ cửa nhà bạn. Bạn có thể đợi hàng triệu kiếp – không ai sẽ tới và gõ lên cửa nhà bạn và nói với bạn rằng bạn đã được chọn để là thủ tướng của đất nước hay tổng thống. Bạn sẽ phải tranh đấu vì nó, bạn sẽ phải rất bạo hành, năng nổ; chỉ thế thì điều đó mới là có thể.
Nhưng nếu bạn đi tìm Thượng đế bạn sẽ bỏ lỡ. Chính việc tìm sẽ là nguyên nhân của việc bỏ lỡ của bạn. Bạn đi đâu? Ngài ở bên trong và bạn đi ra ngoài. Mọi việc đi đều là đi ra ngoài. Đi tới Jerusalem hay Kaaba hay Kashi hay Girnar hay Bodh Gaya: bất kì chỗ nào bạn đi, nó đều là bên ngoài. Mọi việc đi đều là hướng ngoại. Đi vào trong không phải là đi chút nào.
Đi vào trong là gì? Khi bạn không đi ra ngoài, bạn ở trong. Điều đó không thực sự là đi chút nào; thậm chí không một bước nào phải được lấy. Không có không gian bên trong nơi bạn có thể bước và đi vào trong. Khi người ta nói, “Đi vào,” điều đó chỉ được nói một cách biểu dụ. Điều thực tại được ngụ ý là: Dừng đi ra ngoài. Dừng hoàn toàn, dấu chấm hết, không còn đi ra ngoài nữa. Thế thì đột nhiên bạn ở bên trong – bạn còn có thể ở đâu khác được khi bạn không đi ra ngoài? Khi bạn không đi tới Kaaba và tới Jerusalem và tới Kashi, bạn sẽ ở đâu? Bạn sẽ đơn giản ở bên trong. Việc đi ra ngoài của bạn đã ngăn cản bạn khỏi tìm ra bản thân bạn.
Dừng tìm kiếm: đó là cách duy nhất để tìm ra Thượng đế. Dừng việc ham muốn đó là cách duy nhất để tìm ra Thượng đế.
Tôi đang cho bạn cái nhìn sâu, không phải tôn giáo. Và bạn không phải là người đi theo tôi, nhớ lấy, Zareen. Không ai ở đây là người đi theo tôi – là người bạn, tất nhiên, nhưng không ai là người đi theo. Mầu cam tạo ra ảo tưởng rằng mọi người đang đi theo tôi. Chỉ để tránh điều đó, tôi không thể mặc cho bản thân tôi mầu cam. Tôi yêu thích mầu này, nhưng nếu tôi bắt đầu mặc mầu cam thế thì sự việc sẽ trở thành bằng chứng logic rằng bạn đang theo tôi. Chắc chắn, bạn không theo tôi; tôi là người mặc đồ trắng, bạn là người mặc đồ cam – Kết nối gì có thể có đó?
Bạn không là người theo tôi nhưng là người bạn. Và vì tôi yêu mầu cam, từ tình yêu của bạn, bạn đã chấp nhận nó. Nó không phải là đồng phục; không phải là bằng việc mặc đồ cam bạn trở thành một phần của giáo phái hay nhà thờ nào đó. Không có nhà thờ, không có giáo phái. Vì tôi yêu mầu cam, chỉ từ tình yêu với tôi mà bạn mặc đồ mầu cam. Đó chỉ là cử chỉ của yêu, không gì khác.
Zareen, bạn không là người đi theo tôi, không ai là người đi theo cả. Nhưng chắc chắn bạn đã chọn ở cùng với tôi. Đó là chọn lựa của bạn. Bạn đã rơi vào yêu với người điên, và khi bạn rơi vào yêu với người điên, chút ít điên nhất định đi vào lòng bạn. Đó là điều đang xảy ra ở đây. Tôi là người say, tôi làm cho bạn say. Tôi còn có thể làm cái gì khác được? Nhưng đây không phải là tôn giáo. Do đó bạn có thể yêu tôi và bạn có thể yêu Jesus, và không có xung đột. Thực ra bằng việc yêu tôi bạn nhất định yêu Jesus. Bằng việc yêu tôi bạn lần đầu tiên sẽ thấy hương vị thực của Jesus. Bằng việc ở cùng tôi bạn có thể yêu Phật. Thực ra lần đầu tiên bạn sẽ có cái nhìn sâu về phật là gì. Bằng việc ở cùng tôi, trong giao cảm với tôi, bạn sẽ trong giao cảm với Zarathustra, với Lão tử, với Mahavira, với Mohammed. Nhưng đây là cách tiếp cận khác toàn bộ, tôi trở thành cánh cửa, và khi bạn đi vào trong tôi bạn sẽ thấy mọi chư phật – vì điều đó giống như đại dương: bạn có thể nếm nó từ bất kì đâu, nó mặn. Nếu bạn nếm tôi, bạn đã nếm chư phật; nó là cùng vị.
Bạn không thể tìm thấy Mohammed trong Koran, và bạn không thể tìm thấy Jesus trong Kinh thánh. Bạn không thể trở thành có tính tôn giáo thực bằng việc trở thành một phần của nhà thờ – Cơ đốc, Tin lành – điều đó là không thể được. Đây là những người gây hại, người đã tạo ra một nhân loại rất xấu. Bạn có thể là người Do Thái chỉ nếu bạn ghét Jesus. Bạn có thể ở cùng Moses chỉ nếu bạn không ở cùng Jesus; đó là điều kiện. Và nếu bạn ở cùng Jesus thế thì bạn không thể ở cùng Phật; đó là điều kiện.
Đó là lí do tại sao họ liên tục tuyên bố, “Đây là con đường duy nhất” – cho nên ngay cả ý tưởng rằng có những con đường có thể khác rơi rụng đi khỏi tâm trí bạn. Bạn được ước định bởi mọi tôn giáo theo cách rằng “Đây là chân lí duy nhất, chân lí duy nhất, một chân lí thôi,” và ước định này trở thành mạnh mẽ, tựa thép, tới mức bạn không thể nào nghĩ được rằng có thể có các con đường khác, tuyệt đối không thể được. Chừng nào bạn còn chưa rất thông minh, tỉnh táo, quan sát, chừng nào bạn còn chưa nhìn vào ước định của bạn và trở thành nhân chứng, điều đó là không thể được.
Tôi được sinh ra trong một gia đình Jaina và, một cách tự nhiên, cũng như mọi người khác bị ước định, việc ước định đã được áp đặt lên tôi. Nhưng tôi liên tục có tính quan sát, liên tục tỉnh táo, do đó tôi không bị ước định này bắt giữ. Và ước định này là tinh vi tới mức một khi bạn bị bắt vào trong nó bạn trở nên không có năng lực suy nghĩ, thấy; bất kì cái gì đi ngược lại ước định của bạn, bạn trở nên điếc với nó.
Chẳng hạn, người Jaina không thể nghĩ được rằng Jesus là chứng ngộ – không thể được. Ước định của người đó sẽ không cho phép người đó nghĩ vậy. Và ước định của người đó là rất logic trong tâm trí người đó, và bạn không thể tranh cãi với người đó. Người đó sẽ nói, “Jesus ăn thịt: làm sao người chứng ngộ có thể ăn thịt?” Và làm sao bạn sẽ thuyết phục được người đó? Người đó có logic nào đó ở đó.
Jesus uống rượu. Ông ấy không chỉ uống rượu mà ông ấy còn biến toàn thể biển thành rượu để cho toàn thế giới có thể trở nên say. Đó là câu chuyện hay, Jesus biến toàn thể biển thành rượu. Người chứng ngộ có thể làm điều đó không? Theo người Jaina thì không. Nếu có biển đầy rượu thì teerthankara của người Jaina chắc sẽ tới và làm phép màu và biến nó thành nước – và nước tinh khiết, bạn nhớ lấy, nước được lọc rồi. Và ngay cả nước đó nữa bạn chỉ được phép uống vào ban ngày, không vào ban đêm. Nếu bạn thực sự là người Jaina bạn sẽ không uống nó vào ban đêm, không uống ngay cả nước.
Bà tôi thậm chí sẽ không cho phép cà chua đáng thương có trong nhà, vì chúng có vẻ giống thịt – chỉ dáng vẻ bên ngoài thôi! Chỉ khi bà chết thì cà chua mới có thể vào trong nhà. Bạn sẽ ngạc nhiên người Jaina không ăn khoai tây. Bây giờ, những khoai tây đáng thương này đã làm gì? Nhưng ý tưởng của họ: bất kì cái gì mọc lên dưới đất phải không được ăn; chỉ ăn những thứ mọc lên ngoài trời, dưới ánh mặt trời, vì bất kì cái gì mọc lên trong tối đều tạo ra tối trong bạn. Logic đấy! Nó là tamas (bóng tối); nó sẽ tạo ra năng lượng tamas trong bạn; nó sẽ tạo ra năng lượng nào đó mà sẽ kéo bạn xuống đất, đi xuống. Khoai tây là tác nhân bí mật của đất – cẩn thận! Ăn mọi thứ mọc thẳng hướng lên mặt trời ấy; chúng sẽ giúp bạn được nâng lên, năng lượng của bạn sẽ là sattvic, thuần khiết. Bạn sẽ ở dưới luật thăng lên. Khoai tây kéo bạn xuống, nó là nặng.
Và chỉ một lần bạn bị ước định từ chính thời thơ ấu, đó là cách nó bắt đầu xuất hiện. Thế thì ăn khoai tây và bạn sẽ cảm thấy rất nặng và bị kéo xuống – mọi điều này sẽ xuất hiện và thế thì bạn sẽ biết rằng giáo lí này là đúng.
Mãi cho tới lúc tôi mười tám tuổi tôi đã không ăn ban đêm. Thế rồi tôi đi cùng vài người bạn tới thăm một pháo đài, ở xa trong rừng rậm. Họ toàn là người Hindu, và pháo đài ở chỗ đẹp tới mức cả ngày họ chẳng quan tâm gì tới việc chuẩn bị thức ăn. Tôi là người Jaina duy nhất, và tôi không thể cứ khăng khăng đòi được, vì ba mươi người kia không quan tâm tới nấu thức ăn ban ngày. Thế là tôi giữ yên lặng. Trong đêm họ nấu nướng đồ ăn. Bây giờ, lang thang cả ngày trong rừng, trong tàn tích của lâu đài cổ – tôi vừa mệt vừa đói; tôi chưa bao giờ biết đói như vậy. Nhưng ước định mười tám năm của tôi: bạn không thể ăn ban đêm….
Và thế rồi họ bắt đầu chuẩn bị thức ăn ngon, và mùi thức ăn thơm và gần thế…. Và tất cả họ bắt đầu thuyết phục tôi; họ nói. “Chẳng ai ở đây cả, và không ai sẽ nói với gia đình bạn, bố mẹ bạn. Không ai sẽ bao giờ biết đâu.” Tôi chống lại – nhưng tôi càng chống lại, tôi càng bị cám dỗ hơn. Chung cuộc tôi chịu thua, tôi đã ăn. Thức ăn ngon, nhưng cả đêm tôi như ở địa ngục. Tôi nôn mửa ít nhất bẩy lần. Ước định mười tám năm đó không phải là thứ dễ gạt bỏ. Tôi đã không thể tiêu hoá được thức ăn đó; toàn thân tôi nổi dậy. Chừng nào mọi thức ăn còn chưa bị tống ra tôi không thể ngủ được. Và thế thì chắc chắn đó là bằng chứng cho bất kì điều gì tôi đã được nói cho là đúng.
Nhưng ba mươi người kia, họ ngủ ngon. Tôi chỉ có một an ủi – rằng họ tất cả sẽ xuống địa ngục. Cả đêm tôi đã chuẩn bị địa ngục của họ, địa ngục tồi tệ nhất có thể. Tôi đã vào địa ngục của mình, còn họ ngủ ngon và ngáy. Tôi đã an ủi bản thân mình, “Thôi được – chỉ vài ngày nữa thôi, rồi mình sẽ ở thiên đường và các bạn sẽ ở trong ngọn lửa địa ngục. Thế thì các bạn sẽ biết. Vui thú của kiếp sống này là nhất thời,” tôi đã tự nhủ cho bản thân mình.
Cái gọi là tôn giáo của bạn chỉ ước định bạn chống lại các tôn giáo khác. Họ làm cho bạn thành đối kháng, họ tạo ra xung đột. Họ không cho phép bạn tạo ra tình huynh đệ, họ không cho phép bạn tạo ra tính người.
Godfarb được mời tới bữa tiệc sinh nhật cho linh mục giáo xứ. Muốn thể hiện mong muốn là thành viên tốt của cộng đồng, anh ta đi tới cửa hàng đồ châu báu để mua món quà sinh nhật cho cha tốt bụng.
“Ông có lời khuyên gì không?” Godfarb hỏi người bán hàng.
“Cây thánh giá đáng yêu với Christ trên đó thì sao?”
“Ông có nghĩ ông ấy sẽ thích cái đó không?”
“Tuyệt đối thích.”
“Nó giá bao nhiêu?”
“Một trăm năm mươi đô la.”
“Một trăm năm mươi đô la à!” Godfarb kêu lên. “Ông có cái nào mà không có người nhào lộn trên nó không?”
Jesus có vẻ giống người nhào lộn – nếu bạn là người Do Thái, đó là cách nó là vậy. Với người Jaina, Mohammed thậm chí không đáng được tính tới trong các thánh nhân – nói gì tới sứ giả của Thượng đế? Theo các Phật tử, ngay cả Mahavira, teerthankara của người Jaina, không xứng đáng được tính là người linh thiêng, thậm chí không là người đạo đức, vì ông ấy di chuyển trần trụi – điều này là hoàn toàn vô đạo đức. Phật tử không thể tha thứ cho ông ấy. Đây là chủ nghĩa phô trương, đây là loạn thần kinh; người này bệnh hoạn!
Bạn đã được cho các ý tưởng nhân danh tôn giáo. Tôi không cho bạn bất kì ý tưởng nào; tôi đang cố lấy đi mọi ý tưởng khỏi bạn.
Mới hôm nọ đã có câu hỏi là: “Osho ơi, đôi khi thầy cho chúng tôi thông tin sai.” Đôi khi sao? Toàn thể nỗ lực của tôi ở đây là để phá đi mọi thông tin mà bạn có. Mọi thông tin là sai. Cho nên tôi không quan tâm tới việc cho bạn thông tin đúng, vì mọi thông tin phải bị lấy ra. Bạn phải được bỏ lại không có thông tin nào. Khi bạn hiện hữu mà không có thông tin, không có tri thức, không biết cái gì là cái gì, trong trạng thái không biết đó bạn nở hoa. Thượng đế bắt đầu mở ra bên trong con người bạn.
Tôi không dạy con đường, tôi không cho bạn hệ thống tư tưởng, triết lí – chỉ cho điều ngược lại. Tôi chống lại mọi tri thức, mọi triết lí, mọi hệ thống tư tưởng, mọi thượng đế học, mọi tôn giáo. Và bằng việc bỏ đi tất cả, bạn có thể ở trong giao cảm với tôi. Nó là giao cảm, không là đi theo.
Giao cảm ngụ ý tôi kính trọng bạn, tôi yêu bạn như người ngang hàng. Bạn không kém cỏi, chỉ ngủ! Giấc ngủ của bạn không làm cho bạn kém đi chút nào, giấc ngủ của bạn đơn giản cho bạn giấc mơ. Thực ra, khi Phật trở nên chứng ngộ ai đó đã hỏi ông ấy, “Thầy đã thu được cái gì?”
Ông ấy nói, “Ta đã chẳng thu được cái gì, nhưng ta đã mất nhiều thứ. Ta đã mất ham muốn, mơ, ngủ, giận, tham, tham vọng, bản ngã – ta đã mất nhiều thứ thế. Và ta đã chẳng thu được cái gì, chẳng cái gì cả. Nhưng bởi việc mất tất cả những thứ đó ta đã về nhà. Ta đã trở thành chỉ bản thân ta – sự thuần khiết, sự sáng tỏ, bầu trời không mây.”
Tôi không cho bạn bất kì cái gì; ngược lại tôi đang lấy đi các thứ khỏi bạn. Thực ra, nếu bạn nghĩ dưới dạng đồ vật, bạn cao siêu hơn tôi nhiều, vì bạn có nhiều thứ mà tôi không có. Bạn có bản ngã lớn… tôi không thể cạnh tranh với bạn được. Bạn có tham lớn, tính sở hữu, ghen, giận. Bạn có cả nghìn lẻ một thứ. Tôi là người nghèo khi so với bạn, rất nghèo, chẳng có gì để công bố – hay chỉ không có gì để công bố. Và nếu bạn đủ dũng cảm, bản thân bạn sẽ trở thành hư không sớm hay muộn.
Zareen, tôi không dạy con đường, tôi không cho bạn mục đích. Tôi đang lấy đi mọi con đường, mọi mục đích.
Từ “Tĩnh lặng và biết”, Ch.6 Chỉ bây giờ
