Osho ơi tại sao tôi không thể khoan dung được những người thuộc về các tôn giáo khác?
Maria,
Đó là vì việc dạy dỗ của bạn. Bạn đã được nuôi lớn lên như một kẻ phát xít, như một người cuồng tín – như người Ki tô giáo, người Hindu, người Jaina, người Mô ha mét giáo; bạn đã không được nuôi lớn lên như con người. Bạn bị thôi miên từ chính thời thơ ấu của bạn; bạn đang sống trong một loại thôi miên. Sống như một người Ki tô giáo hay như một người Mô ha mét giáo là sống trong thôi miên, là không sống thực sự.
Đó là lí do tại sao bạn không thể khoan dung cho những người thuộc về các tôn giáo khác, vì sâu bên dưới bạn biết họ là sai, họ là ngu, họ đang phạm tội lớn. Họ phải được đưa về đúng, họ phải được mang tới dưới lá cờ của bạn, trong đoàn toán của bạn – vì duy nhất Jesus cứu hay duy nhất Phật cứu. Bạn không thể khoan dung với họ vì họ có vẻ giống như những kẻ giả mạo.
Với người Ki tô giáo, Phật tử là người giả mạo, vì Thượng đế chỉ có một con trai. Điều đó rất kì lạ – tại sao Thượng đế chỉ có một con trai? Ông ấy thiên về kiểm soát sinh đẻ sao? Nhưng Jesus là con trai duy nhất của Thượng đế, còn Phật giáo thì tuyên bố rằng Phật đã tới nơi, rằng ông ấy đã đạt tới. Điều đó trở thành không thể dung thứ được, chính ý tưởng này. Điều đó tạo ra nghi ngờ trong bạn, điều đó tạo ra hoài nghi. Có thể các Phật tử là đúng, và bạn không muốn thấy nghi ngờ này bên trong bản thân bạn, vì nghi ngờ là nặng nề và nghi ngờ phá huỷ an bình của bạn và nghi ngờ quấy rối giấc ngủ của bạn.
Do đó bạn chắc sẽ không thích đọc kinh Phật, bạn chắc sẽ không thích đọc kinh Koran, bạn chắc sẽ không thích đọc Mahavira, vì lời của họ có thể là nguy hiểm. Hay cho dù bạn đọc chúng, bạn sẽ đọc chúng như sách thường, vì chỉ một sách thiêng, Kinh Thánh, hay chỉ có một sách thiêng, Koran. Sách của bạn là sách thiêng duy nhất và mọi sách khác là không thiêng.
Có nhiều thứ được bao hàm trong thái độ này, Maria. Và đây không chỉ là thái độ của bạn: Đây là thái độ của quần chúng lớn hơn. Điều tốt là bạn đã trở nên nhận biết về nó.
Bạn hỏi tôi: tại sao tôi không thể khoan dung được những người thuộc về các tôn giáo khác?
Thứ nhất: họ tạo ra nghi ngờ trong bạn, họ tạo ra nghi ngờ, thái độ nghi ngờ về các niềm tin riêng của bạn. Và bạn được lắng đọng thế với các niềm tin của bạn, chúng an ủi thế; chúng giống như thuốc ngủ. Còn người này sống theo cách khác, cư xử theo cách khác, tôn thờ Thượng đế khác, thiền theo cách khác, cầu nguyện theo cách khác, chắc chắn tạo ra nghi ngờ. Có thể người đó là đúng – ai biết? Bạn chắc chắn không biết. Bất kì cái gì bạn đã được nói cho đều được nói từ những người khác; đó không phải là việc biết riêng của bạn cho nên bạn không có bất kì tin cậy nào trong điều đó.
Bạn đã kìm nén nghi ngờ của bạn sâu bên dưới, bên trong bản thân bạn; những nghi ngờ đó đang sống động, sống động rất nhiều. Chúng sẵn sàng bùng nổ bất kì khoảnh khắc nào – bất kì cơ hội nào và chúng sẽ trồi lên bề mặt. Những người thuộc các tôn giáo khác trở thành cơ hội cho nghi ngờ trồi lên bề mặt.
Trong kinh Jaina có viết rằng nếu bạn đang đi trên đường bị một con voi điên đi theo sau và bạn bắt gặp một ngôi đền Hindu, bạn có thể đi vào đền và cứu mạng mình, nhưng tốt hơn cả là không đi vào đền và bị voi dày xéo, bị giết bởi voi. Không đi vào đền Hindu cho dù cứu được mạng bạn! Thà là bị giết nhưng vẫn còn là người Jaina, thế thì cõi trời là tuyệt đối được đảm bảo.
Và cùng, đích xác cùng điều này, được viết trong kinh Hindu nữa, về người Jaina: không vào đền Jaina. Thà chết, thà bị giết bởi voi điên, hơn là được cứu bởi việc đi vào bên trong đền Jaina. Tại sao? – vì tu sĩ Jaina có thể nói cái gì đó ở đó, bạn có thể nghe thấy cái gì đó. Cái đó có thể gây rối bạn, có thể tạo ra nghi ngờ bên trong bạn. Và nghi ngờ là nguy hiểm, cánh cửa tới địa ngục; niềm tin là cách cửa tới cõi trời.
Điều thứ nhất, Maria: những người không thích bạn – không chỉ về mặt tôn giáo, những những người ăn mặc khác với bạn – ngay cả họ cũng bị ghét.
Đó là lí do tại sao các đệ tử của tôi bị ghét bởi xã hội Ấn Độ. Lí do không phải là ở chỗ bạn đang làm bất kì cái gì sai; lí do đơn giản là ở chỗ bạn là khác. Và đó là vấn đề: không ai thích người khác biệt. Mọi người thích bạn là giống họ, đích xác giống họ. Ăn mặc như họ, cư xử như họ, dùng cùng ngôn ngữ, đi tới cùng đền – và thế thì bạn được chấp nhận, vì bạn không tạo ra nghi ngờ.
Bây giờ các đệ tử của tôi nhất định tạo ra nghi ngờ, các sannyasins của tôi nhất định tạo ra nghi ngờ. Họ đang cử xử theo cách khác toàn bộ, họ đang cư xử bằng tự do, và các nô lệ nhất định bị bối rối. Các nô lệ truyền thống, các nô lệ chính thống, họ nhất định bị bối rối.
Cứ thấy một nữ và một nam thanh niên đi cùng nhau tay trong tay và điều đó là đủ làm rối tâm trí Hindu. Tâm trí Hindu đã kìm nén nhiều tới mức mọi kìm nén đó bắt đầu xuất hiện. Họ cũng thích bước đi tay trong tay với người yêu của họ nhưng họ không thể làm được. Nếu họ không thể làm được thế thì họ không thể cho phép bất kì ai khác làm cùng điều đó.
Ở phương Tây nếu bạn bước đi tay trong tay với đàn bà không vấn đề nào nảy sinh, vì xã hội cũng là cùng vậy. Nhưng tay trong tay với đàn ông, hai đàn ông bước đi tay trong tay, và mọi người bắt đầu nhìn bạn. Cái gì đó sai – bạn có vẻ đồng tính dục, bạn có vẻ là người đồng tính. Điều đó là nguy hiểm!
Bây giờ đồng tính dục đã là một trong những nhóm thiểu số bị hành hạ trên thế giới, bị hành hạ rất nhiều. Ở một số nước họ bị giết. Ở một số nước khác, chẳng hạn ở Iran, nếu người ta thấy rằng hai người đang sống như những người đồng tính dục nam hay đồng tính dục nữ, thế thì hình phạt duy nhất là chết. Vô nghĩa làm sao! Họ đã không phạm bất kì tội ác nào chống lại bất kì ai, họ đã không làm hại bất kì ai! Hai đàn ông sống cùng nhau, hay hai đàn bà sống cùng nhau, điều này không nên là chuyện của bất kì ai khác. Nhưng có nỗi sợ lớn về đồng tính dục, và lí do là ở chỗ đồng tính dục đã từng bị kìm nén suốt nhiều thời đại.
Thực ra, trong mọi người, đồng tính dục bị kìm nén, vì có bốn giai đoạn. Đầu tiên đứa trẻ có khuynh hướng tự luyến, sau đó đứa trẻ trở thành người đồng tính, rồi đứa trẻ trở thành người dị tính, và trạng thái thứ tư và tối thượng là trạng thái brahmacharya – người đi ra ngoài dục.
Từng đứa trẻ trải qua giai đoạn đồng tính. Nếu nó trải qua điều đó một cách tự nhiên sẽ không có kìm nén, nhưng vì nó không được phép trải qua điều đó một cách tự nhiên, kìm nén xảy ra; thế rồi vết tích vẫn còn lại. Bây giờ những người này, người giết những người đồng tính, bản thân họ thực sự là người đồng tính – những người đồng tính bị kìm nén – họ không thể dung thứ điều đó.
Điều đó là vậy về mọi thứ: bạn không thể thấy những thứ bạn đang làm.
Chẳng hạn ở Ấn Độ – mới hôm nọ ai đó đã hỏi: Tôi nói lời tạm biệt bạn gái của tôi; chúng tôi ôm và hôn nhau và chúng tôi bị cảnh sát bắt. Phải mất hai giờ để chúng tôi xoay xở bằng cách nào đó thoát ra khỏi rắc rối này. Họ đã định giam chúng tôi và họ đã cố đưa chúng tôi ra toà, tạo ra vụ kiện…. Bây giờ, đái ở chỗ công cộng! Người hỏi này đã hỏi, “Và tôi thấy người Ấn Độ đái ở chỗ công cộng và không ai phải đối. Hôn bị phản đối, đái không bị phản đối?”
Bạn không biết: nước này thuộc về Morarji Desai. Đái là hành động thiêng! Nếu bạn đái ở chỗ công cộng bạn đang làm cái gì đó vĩ đại – bạn đang làm cho trái đất thành linh thiêng. Nó không phải là nước đái: nó là nước của sự sống!
Ở Ấn Độ bạn có thể đái ở chỗ công cộng, bạn có thể đi và ỉa ở bất kì chỗ nào. Cả nước là nhà xí! Nhưng điều đó là được phép. Không ai để ý tới điều đó. Duy nhất người phương Tây khi họ tới Ấn Độ, họ để ý điều đó. Họ lập tức chú ý tới điều đó – cái gì đang xảy ra? Chỉ từ sân bay Santa Cruz tới Bombay, toàn thể hai bên vệ đường mọi người đi ỉa – nhưng không người Ấn Độ nào chú ý gì tới điều đó!
Chúng ta chỉ thấy các thứ mà không được chúng ta chấp nhận. Chúng ta chỉ thấy các thứ mà là kì lạ. Người Ấn Độ đã sống theo cùng cách trong nhiều thế kỉ; người đó không chú ý gì. Đó chỉ là cách thức tự nhiên; không câu hỏi nào nảy sinh trong tâm trí anh ta.
Bạn thấy người ăn xin trên phố. Mọi người phương Tây liên tục viết thư cho tôi: “Chúng tôi cảm thấy rối trí lắm.” Và không người Ấn Độ nào dường như bị rối trí chút nào – vấn đề là gì? Người Ấn Độ chấp nhận người ăn xin; điều đó được chấp nhận. Họ khổ từ nghiệp quá khứ của họ; không ai khác chịu trách nhiệm cho điều đó. Một chiến lược hay, sự phòng thủ, họ đã tạo ra từ lí thuyết này, rằng mọi người phải khổ tương ứng theo các kiếp quá khứ của mình. Những người này phải đã làm cái gì đó sai, cái gì đó thực sự xấu; bây giờ họ khổ. Mọi người phải trả giá cho quá khứ của họ, cho nên không có vấn đề từ bi.
Thực ra bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng có một giáo phái Jaina ở Ấn Độ, Terapanth, thủ lĩnh của họ là Acharya Tulsi; giáo phái này tin bạn sẽ không giúp người ăn xin vì bằng việc giúp người ăn xin bạn sẽ quấy rối hình mẫu sống của người đó. Nếu bạn giúp người đó thế thì người đó sẽ phải khổ vào lúc khác nào đó. Người đó phải khổ! Nếu một người đã ngã xuống giếng, đừng đưa người đó ra, vì nếu bạn đưa người đó ra, người đó sẽ ngã vào giếng khác ngày nào đó – cho nên phỏng có ích gì? Để người đó khổ và để người đó được kết thúc với nghiệp để cho người đó được tự do khỏi nó – một điều. Và điều thứ hai, nếu bạn cứu người này khỏi giếng, nếu bạn đưa người ấy ra và người ấy đi và giết ai đó thế thì bạn cũng chịu trách nhiệm của kẻ giết người. Giá mà bạn đã không đưa người đó ra khỏi giếng, người đó chắc đã không phạm là kẻ giết người – cho nên năm mươi-năm mươi. Thế thì cảnh giác: trong kiếp khác nào đó bạn cũng sẽ phải khổ. Bạn sẽ phải ngã vào giếng nào đó – có thể không sâu thế….
Cho nên trên hai nền tảng này Acharya Tulsi và giáo phái của ông ấy dạy: không giúp bất kì ai. Và nếu bạn nhìn, logic có đó. Nếu lí thuyết về nghiệp là đúng thế thì kết luận của Acharya Tulsi là rất logic; kết luận logic này không thể bị hoài nghi. Nhưng bản thân thuyết này là sự bịa đặt; bạn không khổ vì nghiệp của bạn trong các kiếp sau của bạn.
Sống là ngay lập tức: nếu bạn cho tay vào lửa bạn sẽ bị bỏng ngay bây giờ, không phải trong kiếp sau của bạn. Từng nghiệp đều được kết thúc ngay lập tức. Bạn khổ ngay lập tức hay bạn tận hưởng phúc lạc ngay lập tức, nhưng không có chờ đợi. Toàn thể thuyết này là vô nghĩa. Cố trì hoãn sang kiếp khác là một chiến lược – chính trị, xã hội.
Người Ấn Độ có thể chấp nhận người ăn xin nhưng họ không thể chấp nhận một đôi chia tay nhau mà hôn. Nhưng sao bạn phải lo nghĩ nhiều thế? Nếu việc hôn là cái gì đó xấu, họ có thể khổ từ nghiệp quá khứ của họ – để cho họ khổ đi! Sao bạn phải can thiệp vào? Nhưng can thiệp có đó vì bạn bị đèn nén về dục. Xã hội Ấn Độ bị đè nén dục rất nhiều; nó không thể chấp nhận được mọi người là tự do về dục.
Cho nên, Maria, đó không chỉ là vấn đề của tôn giáo – đó là vấn đề về mọi thứ. Người khác tạo ra nghi ngờ, người khác tạo ra nghi ngờ về liệu điều bạn làm là đúng hay sai. Bạn muốn phá huỷ người khác để cho bạn có thể đè nén nghi ngờ của bạn lần nữa – một việc.
Thứ hai: một người thuộc vào tôn giáo khác gây tổn thương cho bản ngã của bạn; bạn sẽ muốn tôn giáo của bạn là siêu nhất, tôn giáo duy nhất. Nó làm tổn thương bản ngã của bạn rằng có những tôn giáo khác cũng tuyên bố cùng sự cao siêu này.
Bạn có tâm trí chấp nhận kép: với bản thân bạn, bạn nghĩ theo cách này, với người khác bạn nghĩ theo cách khác toàn bộ. Nếu bạn tuyên bố Kinh Thánh của bạn là sách thiêng, bạn không cho phép người Mô ha mét giáo tuyên bố sách của họ là sách thiêng. Và người Mô ha mét giáo không cho phép người Hindu gọi Veda của họ là sách thiêng. Và những người tin vào Veda – người Hindu – họ cười vào điều vô nghĩa về gọi Koran hay Kinh Thánh là sách thiêng. Veda là sách thiêng duy nhất – vì Veda được đích thân Thượng đế viết; mọi sách khác do con người viết. Có thể chúng chứa cái gì đó tốt, nhưng được viết bởi con người thì chúng nhất định là có thể sai – Veda là không thể sai.
Đây là cách thức của bản ngã.
Bà Keen và bà Monahan đang ngồi trên hiên nhà nhìn căn hộ bên kia đường, nơi được một cô gái trẻ người Ý thuê. Cứ nửa tiếng lại có một đoàn đàn ông vào và ra, hai bà liên tục nói, Cô ta là đồ đĩ. Cô ta không tốt. Cô ta là nỗi nhục cho cả xóm!”
Thế rồi sau mười vị khách, cha Gilhooley, linh mục xóm, đi vào. “Ôi trời!” bà Keen nói. ‘Cô gái đáng thương này chắc bị ốm.
Bây giờ bạn thấy sự thay đổi! Ngay lập tức một tiêu chuẩn khác được áp dụng.
Walsh loạng choạng ra khỏi phòng khách và đi vào nhà thờ mà anh ta tưởng đó là nhà thờ lớn, và cảm thấy buồn ngủ. Người trông nhà thờ đánh thức anh ta và bảo anh ta họ sắp đóng cửa. “Họ không đóng cửa nhà thờ lớn,” Walsh nói.
“Đây không phải là nhà thờ lớn,” người trông nhà thờ nói. “Nó là nhà thờ Trưởng Lão.”
Walsh nhìn quanh và thấy các cửa sổ kính màu có Thánh Luke, Thánh Mark và Thánh Thomas.
“Từ khi nào mà,” người Irish hỏi, “các thánh này trở thành thánh của Trưởng Lão?”
Mọi thánh thuộc về tôn giáo của bạn!
Mahavira và Neminath thậm chí không được nhắc tới trong các sách Hindu – thậm chí không được nhắc tới. Người như Mahavira vẫn còn không được nhắc tới trong các sách Hindu. Jesus không được nhắc tới trong bất kì sách Do Thái nào. Người như Jesus vẫn còn không được nhắc tới sao?
Bạn áp dụng tiêu chuẩn kép. Với tôn giáo riêng của bạn, bạn có đánh giá này, với tôn giáo khác, cách đánh giá khác. Bạn không cân trên cùng máy cân. Đây là cách thức của bản ngã; nó bao giờ cũng làm điều đó trong mọi chiều của cuộc sống.
Và để tôi nhắc lại lần nữa: từng tôn giáo tạo ra thái độ phát xít trong bạn. Từng tôn giáo tạo ra các Adolph Hitler vì ý tưởng này rằng “Đường của tôi là đường đúng duy nhất.” Và khi bạn là người phát xít và khi bạn là người cuồng tín bạn có tính sát hại. Bạn có thể không là kẻ giết người, nhưng sâu bên dưới bạn có tính giết người. Bạn có thể không giết bất kì người nào, nhưng một điều là chắc chắn: bạn sẽ giết phẩm chất yêu và từ bi và huynh đệ.
Một nhóm thanh niên – toàn người cơ đốc giáo Ai len – đi vào quán rượu. Họ không chào Abbie, một trong những người đã đứng tại quầy. Paddy, một trong những chàng thanh niên Ai len, hỏi bạn anh ta tại sao họ không chào Abbie. “Ồ, anh ta là người Do Thái,” họ nói, “và người Do Thái là người độc ác. Họ đã giết chúa Jesus Christ của chúng ta.”
Paddy rất tức giận khi nghe thấy điều này và đi qua tới Abbie và bắt đầu đánh anh ta tới tấp.
“Dừng, dừng lại!” Abbie hét lên. “Anh làm điều này để làm gì?”
“Tao làm việc này vì người Do Thái đã hành hạ Jesus và giết ông ấy.”
“Vâng, tôi biết,” Abbie nói, “nhưng điều đó chẳng liên quan gì tới tôi. Điều đó đã xảy ra hai nghìn năm trước.”
Paddy nện cho anh ta cú đấm khác và nói, “Tao không quan tâm. Tao chỉ nghe thấy điều đó mới mười phút trước!”
Tôi không muốn bạn khoan dung cho các tôn giáo khác. Mahatma Gandhi thường dạy mọi người: “Khoan dung với các tôn giáo khác.” Nhưng nếu bạn trở nên khoan dung với các tôn giáo khác điều đó đơn giản ngụ ý không khoan dung vẫn còn dai dẳng ngầm bên dưới.
Tôi không dạy khoan dung; khoan dung là xấu. Điều tốt hơn là khoan dung một cách có chủ ý; ít nhất bệnh là ở trên bề mặt và sớm hay muộn bạn sẽ nhận biết về nó – như Maria đã trở nên nhận biết về nó. Nếu bạn trở nên khoan dung, như người Gandhian đã trở nên khoan dung, thế thì bệnh này đi sâu vào trong vô thức. Trên bề mặt bạn rất lễ phép, dịu dàng, và bạn nói những điều tốt, rằng Kinh Thánh và Gita, chúng nói cùng một điều: Allah ishwar tere nam sabko sanmati de bhagwan – tất cả là những cái tên của cùng một Thượng đế, và để Thượng đế cho việc hiểu tới tất cả.” Bạn liên tục nói những điều này, nhưng sâu bên dưới nó không phải là vậy.
Mahatma Gandhi trong cả đời mình đã cầu nguyện cả sáng và tối nói rằng Allah và Ram là những cái tên của cùng một Thượng đế. Nhưng khi ông ấy bị bắn ở Delhi… bởi một người Poonaite, nhớ lấy! Cảnh giác về người Poonaite! Người đã sát hại Gandhi, Nathuram Thượng đế, đã là người Poonaite; Poona là một trong những thành trì của người chính thống Hindu. Tôi đã chủ ý chọn một chỗ để tạo ra rắc rối cho bạn!
Khi Gandhi bị bắn chết ông ấy đã không nói Allah. Lời cuối cùng đã là “Ram – Này Ram! Ôi Ram!” Ông ấy đã quên tất cả về Allah. Cả đời ông ấy… nhưng dầu vậy sâu bên dưới ông ấy biết rằng ông ấy là người Hindu. Ông ấy nói Gita là mẹ ông ấy. Và ai là bố ông ấy – Koran chăng? Điều đó ông ấy không bao giờ nói bất kì cái gì. Gita là mẹ ông ấy nhưng Koran không phải là bố ông ấy. Và ông ấy chọn lời từ Koran mà thực sự không là gì ngoài tiếng vọng của Gita, và ông ấy cũng chọn những lời từ Kinh Thánh vốn là tiếng vọng từ Gita. Ông ấy thực sự bám vào Gita; Gita là tiêu chí. Bất kì cái gì có trong Gita đều là đúng; nếu nó có trong Koran, thế nữa nó là đúng vì nó có trong Gita. Ông ấy bỏ ra mọi thứ đi ngược lại Gita. Đây là việc dung thứ….
Tôi không dạy dung thứ. Tôi dạy tự do khỏi mọi thứ vô nghĩa của việc là người Hindu, người Mô ha mét giáo, người Ki tô giáo. Là tự do khỏi mọi định kiến. Chỉ là con người! Và trong tự do đó bạn sẽ tìm thấy niềm vui lớn lao, và trong tự do đó, lần đầu tiên bạn sẽ cảm thấy yêu những người khác, từ bi, tình huynh đệ. Bạn sẽ bắt đầu cảm thấy toàn thể vũ trụ là gia đình bạn, tâm xã của bạn. Và không chỉ với con người – khi kẻ phát xít trong bạn đã biến mất và người cuồng tín mất rồi, ngay cả với cây và chim và con vật bạn sẽ có đồng cảm. Bạn sẽ thường xuyên trong đối thoại hay với sự tồn tại.
Maria, bỏ mọi điều vô nghĩa này đi. Là người Hindu, là người Mô ha mét giáo, là người Ki tô giáo, là người Jaina, là Phật tử, đây là những tàn tích từ quá khứ. Được kết thúc với chúng ngay lập tức, không từ từ, không dần dần. Thấy ra vấn đề và được kết thúc với chúng ngay bây giờ, chính khoảnh khắc này! Vì ai biết? – ngày mai có thể tới, có thể không tới. Ai biết? – khoảnh khắc tiếp có thể tới, có thể không tới. Đây là khoảnh khắc sẵn có duy nhất. Nổi dậy chống lại mọi cái vô nghĩa đi! Là tự do!
Từ “Tĩnh lặng và biết”, Ch.2 Không tội, không đức hạnh
