Khi bạn không là tâm trí, thực tại hiện hữu. Và thực tại là Thượng đế. Và Thượng đế đó – bạn sẽ thấy rằng nó không khớp với người Hindu giáo hay nó không khớp với người Ki tô giáo. Nó không khớp với ai cả. Nó không thể khớp được. Do đó tôi liên tục nhấn mạnh rằng tôn giáo không phải là người Ki tô giáo, không phải là người Hindu, không phải là Phật tử. Tôn giáo không biết tới tính từ, tôn giáo không biết tới các cái nhãn. Nó là bản thân sự sống, trong tính sống động vô cùng của sự sống, trong sự mở rộng vô giới hạn của sự sống, trong cái vô chung của sự sống, cái vô thuỷ tuôn chảy.
Thượng đế là sự sống. Và mọi quan niệm là nghèo nàn, và nếu bạn trở nên bị gắn bó quá nhiều với quan niệm, bạn sẽ thấy – đây là phiền toái. Người Ki tô giáo sẽ thấy rằng Thượng đế của anh ta là thực, vì anh ta nhận ra nó. Người Mô ha mét giáo sẽ thấy rằng quan niệm của anh ta về Thượng đế là thực, vì anh ta thấy điều đó. Và tất cả họ đều nói, “Chúng tôi đã trải nghiệm!” Và làm sao bạn có thể phủ nhận trải nghiệm được? Người Hindu thấy Thượng đế riêng của anh ta. Tâm trí là việc tự đáp ứng. Dù bạn có bất kì ý tưởng nào, bạn sẽ thấy như việc đáp ứng. Bạn sẽ thấy bất kì cái gì bạn tìm. Nhưng bất kì cái gì bạn thấy sẽ chỉ là phóng chiếu của tâm trí.
Thế thì làm gì? Chân lí không thể được thăm dò qua tâm trí. Tâm trí phải bị bỏ đi nếu bạn muốn tìm chân lí. Với chân lí, với thực tại, với sự sống, với sự tồn tại, bạn phải hoàn toàn đi tới lột trần tâm trí bạn, trần trụi hoàn toàn, hồn nhiên hoàn toàn khỏi mọi ý thức hệ, rỗng hoàn toàn, rỗng toàn bộ. Chỉ thế thì bạn sẽ đi tới chân lí. Bằng không, bất kì cái gì bạn đi tới đều là tâm trí riêng của bạn đang giở thủ đoạn với bạn. Và bạn có thể liên tục lừa dối, trong nhiều kiếp bạn đã làm điều đó rồi.
Giờ là thời điểm, thời điểm tuyệt đối chín muồi để vứt bỏ trò chơi này. Bạn đã chơi nó đủ lâu rồi, nhiều hơn là cần thiết. Bỏ trò chơi này đi! Và trò chơi này là thế này: nếu bạn có ý tưởng, tâm trí sẽ tạo ra mơ, và mơ sẽ được coi là thực tại.
Thực tại không bao giờ được biết tới qua tâm trí vì tâm trí là cái đã biết, là quá khứ, cái chết. Quá khứ phải dừng lại cho hiện tại hiện hữu. Cái biết phải dừng lại để cái không biết hiện hữu. Tâm trí phải dừng lại để Thượng đế hiện hữu. Bạn phải bỏ mọi thứ bạn có. Nếu bạn có thể bỏ nó, nếu bạn không bám víu, cuộc cách mạng lớn nhất, chuyển hoá lớn nhất trở thành có thể với bạn.
Thiền ngụ ý trạng thái vô trí.
Mọi ngày, mọi ngày, tôi bắt gặp cùng một phiền phức: bạn đã đọc trong sách rằng kundalini dâng lên theo cách nào đó. Nếu bạn đã đọc điều đó trong sách, nó sẽ dâng lên! Và thế thì sẽ khó cho bất kì người nào chứng minh rằng bạn là sai, vì bạn có trải nghiệm này, và bạn nói, “Tôi đã cảm thấy trải nghiệm này, làm sao anh có thể nói rằng tôi sai được? Tôi đã cảm thấy con rắn lửa kundalini dâng lên trong xương sống. Nó đi với năng lượng vô cùng, hướng lên trên.” Và bạn cảm thấy nó – và cảm giác này là vững chắc tới mức không hoài nghi nào nảy sinh. Nhưng tôi bảo bạn nó là tâm trí của bạn thôi. Vì có những người chưa bao giờ nghe nói tới kundalini; thế thì nó không bao giờ nảy sinh, thế thì nó không bao giờ được cảm thấy. Họ cũng đã đạt tới. Người Jaina không bao giờ nói về kundalini, nhưng một Mahavira đạt tới việc mở ra tối thượng của hiện hữu mà không có bất kì kundalini nào. Các Phật tử không bao giờ nói về kundalini. Người Hindu nói về nó – thế thì nó nảy sinh.
Phật tử nói về bốn luân xa; thế thì người đi theo Phật giáo cảm thấy chỉ bốn luân xa. Người Hindu nói về bẩy luân xa; người đi theo Hindu giáo cảm thấy bẩy luân xa. Có lần tôi bảo một người đã cảm thấy bẩy luân xa, “Bạn không biết có mười ba luân xa à?”
Anh ta nói, “Cái gì! Mười ba á? Nhưng tôi đã cảm thấy chỉ bẩy mãi cho tới giờ.”
“Sáu luân xa nữa còn lại đấy,” tôi bảo anh ta. “Bạn đi và thử, và khi nào bạn cảm thấy tất cả mười ba luân xa cùng nhau, thế thì tới tôi.”
Sau sáu tháng anh ta có đó. Anh ta đã cảm thấy mười ba – và người này đã không lừa dối, anh ta đã bị lừa. Anh ta không là người nói dối, anh ta đã không nói dối tôi; anh ta là người chân thực.
Tâm trí có thể tạo ra trải nghiệm. Cho nên nhớ, tôi nhắc đi nhắc lại, rằng tâm linh không phải là trải nghiệm. Nó là người trải nghiệm, không là trải nghiệm; nhân chứng cho mọi trải nghiệm, không phải là bất kì trải nghiệm nào nói riêng. Khi mọi trải nghiệm đã được siêu việt lên, thế thì bạn đi tới trải nghiệm tâm linh. Trải nghiệm tâm linh không phải là trải nghiệm về cái này hay cái nọ. Đơn giản bạn được bỏ lại với ý thức, không trải nghiệm bất kì cái gì.
Tham trải nghiệm là của tâm trí, và khi nó được đáp ứng tâm trí cảm thấy rất vừa lòng, ngay cả với những thứ ngu xuẩn. Bạn có thể thu được gì từ việc cảm thấy rằng năng lượng đang dâng lên trong xương sống? Nó chỉ là cảm giác – và được tạo ra bởi tâm trí. Tâm trí có quyền năng.
Bạn đã thấy ai đó bước đi trên lửa chưa? trên than nóng đỏ? Bây giờ một sự kiện đã được chứng minh rằng mọi người có thể bước đi trên chúng. Mới vài năm trước ở Đại học Oxford, một yogi từ Sri Lanka đã bước đi trên lửa – với mọi thu xếp khoa học để cho ông ấy có thể không đánh lừa. Ông ấy đã không lừa! – ông ấy đã bước trên lửa. Điều gì xảy ra khi người yogi bước đi trên than nóng đỏ? Ông ấy không bị bỏng – cái gì xảy ra?
Tâm trí có năng lực vô cùng. Nếu tâm trí cảm thấy rằng lửa sẽ không thiêu cháy, nếu cảm giác này là tuyệt đối, toàn bộ, chính cảm giác này trở thành năng lượng bảo vệ khắp quanh bạn. Thế thì chân bạn không chạm vào than. Thực ra giữa than và chân có một tấm đệm năng lượng không biết. Và lửa không đi qua; tấm đệm năng lượng vô hình bảo vệ bạn. Nó là hào quang thân thể bạn, được tập trung ở đó dưới chân bạn. Bạn thực sự không bước trên lửa, bạn đang bước trên năng lượng riêng của bạn. Nó bảo vệ chân bạn như chiếc giầy, giầy năng lượng. Tâm trí đã ép buộc điều đó.
Chuyện đã xảy ra là một giáo sư của đại học này trở nên bị thu hút thế khi nhìn thấy người này bước đi trên lửa, ông ta trở nên chắc chắn tới mức ông ta tới gần. Khi ông ta tới gần, người yogi đang bước đi trên than kéo ông ta vào tiến trình này và ông ta cũng bước đi. Ông ta chưa bao giờ thử điều đó trước đây và ông ta không phải là người được huấn luyện. Cái gì đã xảy ra? Ngay cả trong khoảnh khắc nào đó nếu bạn có niềm tin toàn bộ, lập tức thân thể được bảo vệ.
Bây giờ y học đã trở nên nhận biết về những hiện tượng nào đó. Một trong chúng thực sự rất đặc biệt, và hiện tượng đó là thế này: mọi nước đều có các kiểu bệnh phổ biến khác nhau, và mọi cộng đồng, mọi tôn giáo, giáo phái, có các bệnh khác nhau xuất hiện nhiều hơn.
Chẳng hạn, người phương Đông thường dễ bị bệnh dịch: bệnh truyền nhiễm, bệnh tả, nhiều bệnh hướng tới bệnh cộng đồng, nhiễm dịch và bệnh lan rộng bởi nhiễm trùng, vì ở phương Đông cá nhân không tồn tại mấy. Chỉ cộng đồng tồn tại. Trong làng Ấn Độ, làng tồn tại. Không ai tồn tại như cá nhân; cộng đồng tồn tại. Khi cộng đồng quá lớn, bệnh lây nhiễm sẽ phổ biến, vì không ai có hào quang bảo vệ quanh bản thân mình. Nếu một người bị ốm, thế thì toàn thể cộng đồng dần dần sẽ trở thành nạn nhân của bệnh đó. Và ở trong cùng cộng đồng có thể có vài người phương Tây – họ sẽ không bị tác động bởi lây nhiễm.
Thực ra, chính điều ngược lại đáng phải là hoàn cảnh vì người phương Tây ở Ấn Độ đáng phải dễ bị bệnh hơn vì anh ta không miễn nhiễm. Anh ta không miễn nhiễm cho khí hậu này, cho những bệnh như vậy; anh ta đáng phải trở thành nạn nhân sớm hơn. Nhưng không. Trong hàng trăm năm qua người ta đã quan sát rằng bất kì khi nào có bệnh lây nhiễm, người châu Âu được bảo vệ bởi lực không biết nào đó. Người Ấn Độ trở thành nạn nhân.
Tâm trí Ấn Độ là tâm trí nhiều tính cộng đồng hơn. Tâm trí châu Âu nhiều tính bản ngã và cá thể hơn. Cho nên ở phương Tây những bệnh nào đó là phổ biến. Chẳng hạn, đau tim; nó là bệnh cá nhân, không lây nhiễm. Ở phương Đông đau tim không thông thường thế trừ phi bạn là người phương Tây, bạn được giáo dục theo cách phương Tây và bạn đã trở thành gần như phương Tây. Ở phương Đông, đau tim không phải là vấn đề lớn, tiểu đường không phải là vấn đề lớn, huyết áp không phải là vấn đề lớn – đây là những bệnh không lây nhiễm. Người Ki tô giáo dễ bị các bệnh đó. Tâm trí phương Tây sống như đơn vị cá nhân. Tất nhiên, khi bạn sống như đơn vị cá nhân, cộng đồng không thể ghi dấu lên bạn quá nhiều. Bạn sẽ được bảo vệ khỏi lây nhiễm.
Ở phương Tây, lây nhiễm đã biến mất dần, nhưng mọi người đang trở nên ngày càng ốm theo cá thể. Đau tim, tự tử, huyết áp, điên – đây là những bệnh có tính cá thể. Chúng không mang yếu tố lây nhiễm nào. Căng thẳng, phiền não, lo âu….Ở phương Đông mọi người thoải mái hơn. Bạn không thấy họ quá căng thẳng. Họ không bị chứng mất ngủ. Họ không phải chịu bệnh tim. Từ những bệnh đó họ được bảo vệ bởi cộng đồng. Vì cộng đồng không có tim. Nếu bạn sống cuộc sống cộng đồng bạn không thể bị các bệnh tim.
Đây là hiện tượng hiếm hoi. Nó ngụ ý tâm trí bạn làm cho bạn thành sẵn có cho những bệnh nào đó, và làm cho bạn được bảo vệ khỏi những bệnh nào đó. Tâm trí bạn là thế giới của bạn. Tâm trí bạn là mạnh khoẻ của bạn, tâm trí bạn là ốm bệnh của bạn. Và nếu bạn sống cùng tâm trí, bạn liên tục sống trong bao nang và bạn không thể biết thực tại là gì. Thực tại đó chỉ được biết khi bạn bỏ mọi kiểu tâm trí – cộng đồng, cá nhân, xã hội, văn hoá, cá thể… khi bạn bỏ mọi kiểu tâm trí. Thế thì tâm trí của bạn trở thành có tính vũ trụ. Thế thì tâm trí của bạn trở thành một với tâm trí của vũ trụ.
Khi bạn không có tâm trí riêng của bạn, ý thức của bạn trở thành vũ trụ. Thượng đế được biết không phải như đối thể. Chân lí được biết không phải như đối thể. Bạn trở thành chân lí. Bạn trở thành bản thân Thượng đế. Đó là nghĩa của khẳng định nổi tiếng của al-Hillaj Mansoor: Ana’l Haq. Ông ấy nói, “Ta là Thượng đế; Aham Brahmasmi, ta là Brahman.”
Người Sufi tin vào tâm trí vũ trụ. Và họ muốn bạn bỏ tâm trí cá nhân, tâm trí cộng đồng, tâm trí xã hội. Họ muốn bạn bỏ mọi rào chắn cái phân chia bạn khỏi tâm trí vũ trụ. Bạn trở thành giọt nước trong đại dương. Bạn trở thành đại dương, chỉ thế thì bạn biết nó là gì. Chỉ thế thì bạn biết sự tồn tại là gì, không bao giờ trước điều đó. Tâm trí phải chết.
Chừng nào bạn chưa chết, Thượng đế sẽ là không thể có cho bạn. Thượng đế không phải là trải nghiệm. Ông ấy không bao giờ tách rời khỏi bạn. Bạn không thể nhìn ông ấy vì ông ấy bị ẩn trong người nhìn. Bạn không thể đương đầu với ông ấy. Bạn sẽ đương đầu với ông ấy ở đâu? Ông ấy ẩn bên trong bạn.
Tôi muốn kể cho bạn một câu chuyện, một câu chuyện Hindu rất cổ. Chuyện kể rằng, Thượng đế tạo ra thế giới. Mọi thứ diễn ra tốt đẹp. Thế rồi ông ấy tạo ra người và cái gì đó đi sai. Với người phiền phức bắt đầu. Và trong những ngày đó Thượng đế thường chỉ sống trên trái đất. Ông ấy đã tạo ra trái đất này để sống, và để ở đây và ở trong nó. Những cây này và và hoa này, và những sông và núi này – ông ấy phải tạo ra chúng để làm gì? Chuyện kể ông ấy đã tạo ra trái đất để sống trên đó, để ở đây. Và ông ấy đã ở đây, và mọi thứ diễn ra tốt đẹp với chim, cây, sông và con vật; mọi thứ là hoàn hảo
Thế rồi ông ấy phạm sai lầm: ông ấy đã tạo ra người, và phiền phức bắt đầu, vì người bắt đầu phàn nàn. Người không thấy liệu đó là đêm, hay nửa đêm, và liệu Thượng đế có đang ngủ không, người sẽ tới và gõ cửa với những lời phàn nàn của mình. Người bao giờ cũng có đó. Người bắt đầu làm Thượng đế phát rồ – phàn nàn của người là vô hạn. Và vấn đề là thế này: nếu bạn giải quyết một phàn nàn của người, thế thì chính giải pháp đó tạo ra phàn nàn khác của người.
Ai đó nói, “Hôm nay tôi cần mưa.” Và nếu Thượng đế cho mưa, ai đó khác tới và anh ta nói, “Ngài đã phá huỷ nhà tôi – tôi vừa mới sơn lại nó!” Nhưng ai đó cần mưa cho vườn của mình. Không thể nào thoả mãn được cho mọi người, cho nên Thượng đế hỏi các cố vấn của ngài về phải làm gì. Ai đó nói, “Tốt hơn cả ngài đi lên Himalaya và trốn ở đó.”
Thượng đế nói, “Ông nói phải, nhưng ông không biết tương lai. Sớm hay muộn một người có tên là Edmund Hillary sẽ tới ngay cả Everest. Họ sẽ không bỏ ta một mình ở đó. Và một khi họ biết ta ở trên Himalaya, toàn thế giới sẽ đi tới đó. Không, điều đó không giúp gì mấy đâu. Với thời gian, được, thu xếp tạm thời được, nhưng ông không biết người này Edmund Hillary. Ta có thể thấy anh ta đã tới rồi, vì ta có thể thấy tương lai.”
Thế là họ nói, “Thế thì sẽ là tốt nếu ngài đi lên mặt trăng.”
Thượng đế nói, “Không. Trong chốc lát điều đó sẽ giúp đỡ, Nhưng người đang đi tới đó. Người đang đi ở mọi nơi.”
Thế rồi một cố vấn già thì thào cái gì đó vào tai Thượng đế, và Thượng đế gật gù và nói, “Vâng, ông nói phải.”
Ông già đó đã nói, “Tốt hơn cả là ngài trốn vào trong bản thân người. Đi sâu vào trong lòng người và trốn ở đó.”
Thượng đế nói, “Ông nói phải, vì anh ta sẽ không bao giờ nghi ngờ….” Đây là chỗ hiếm hoi có thể để cho người nào nghi ngờ rằng Thượng đế có thể ở đó – bên trong bạn.
Thượng đế không phải là trải nghiệm. Ngài đang ẩn trong bạn. Bạn chỉ là chỗ trốn. Thượng đế không phải là trải nghiệm, ngài là người trải nghiệm mọi kinh nghiệm.
Trở nên thụ động, tỉnh táo, và đột nhiên bạn sẽ thấy ngài bên trong bản thân bạn. Câu chuyện này là thực, tuyệt đối thực… vì tôi đã hiểu câu chuyện này và đã tìm thấy ngài. Bạn cũng hiểu câu chuyện này. Nó không phải là hư cấu; nó là tuyệt đối thực, đúng từng từ. Ngài đang ẩn trong bạn.
Từ “Y như vậy”, Ch.5 Trò chơi tâm trí
